ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહના મૃત્યુના દોઢ વર્ષ પછી તેમના શબ્દો સાચા સાબિત થયા; કોલસા કૌભાંડમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ક્લીનચીટ આપી

ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહના મૃત્યુના દોઢ વર્ષ પછી તેમના શબ્દો સાચા સાબિત થયા; કોલસા કૌભાંડમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ક્લીનચીટ આપી

જાન્યુઆરી ૨૦૧૪ માં, ભારતના તત્કાલીન વડા પ્રધાન ડૉ. મનમોહન સિંહે તેમની છેલ્લી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં પત્રકારોના પ્રશ્નોના જવાબમાં કહ્યું હતું કે, “ઇતિહાસ મારા પર દયાળુ રહેશે,” એટલે કે ભવિષ્યમાં ઇતિહાસ તેમનો ન્યાય કરશે, અને તેમના કાર્યનું નિષ્પક્ષ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે.

આજે, કોર્ટમાં તેમના શબ્દો સાચા સાબિત થયા. તેમના મૃત્યુના દોઢ વર્ષ પછી, સુપ્રીમ કોર્ટે શોધી કાઢ્યું કે કોલસા કૌભાંડ કેસમાં નીચલી અદાલત દ્વારા તેમને જારી કરાયેલ સમન્સ અમાન્ય હતું. સીબીઆઈ દ્વારા દાખલ કરાયેલા બે ક્લોઝર રિપોર્ટને ફગાવી દીધા પછી નીચલી અદાલતના ન્યાયાધીશ દ્વારા આ સમન્સ જારી કરવામાં આવ્યું હતું.

સુપ્રીમ કોર્ટે નીચલી અદાલતનો આદેશ ખોટો ગણાવ્યો.

આજે, મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો કે સીબીઆઈ દ્વારા દાખલ કરાયેલ ચાર્જશીટને ફગાવી દેવા અને તેમને સમન્સ મોકલવાનું કોઈ માન્ય કારણ નથી. કોર્ટે કહ્યું, “અમે આ સમન્સની માન્યતાને પડકારતી મનમોહન સિંહની અરજી સ્વીકારીએ છીએ. અમે સીબીઆઈના ક્લોઝર રિપોર્ટને સ્વીકારીને કેસ બંધ કરી રહ્યા છીએ.”

કેસ શું હતો?
આ કેસ 2005 માં ઓડિશામાં તા લબીરા કોલસા બ્લોકની ફાળવણી સાથે સંબંધિત હતો. એવો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે આદિત્ય બિરલા ગ્રુપના સભ્ય હિન્ડાલ્કોને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને આ ફાળવણીમાં ફાયદો થયો હતો. સીબીઆઈના ખાસ ન્યાયાધીશ ભરત પરાશરે 11 માર્ચ, 2015 ના રોજ મનમોહન સિંહને સમન્સ જારી કર્યા હતા. કોર્ટે તેમને 8 એપ્રિલના રોજ હાજર રહેવા માટે સમન્સ પાઠવ્યા હતા.

જોકે, મનમોહન સિંહે આ સમન્સ સામે સીધી સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે તેમની અપીલ બાદ 1 એપ્રિલ, 2015 ના રોજ સમન્સ પર સ્ટે મૂક્યો હતો. પરિણામે, તેમને ક્યારેય કોર્ટમાં હાજર રહેવાની જરૂર નહોતી. જોકે, આ કેસ લાંબા સમય સુધી સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ રહ્યો હતો, અને સમન્સની માન્યતા અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો ન હતો. દરમિયાન, ડિસેમ્બર 2014 માં મનમોહન સિંહનું અવસાન થયું.

આજે કોર્ટમાં શું થયું?

આજે, આ કેસ મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોય માલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચ સમક્ષ આવ્યો. ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ડૉ. મનમોહન સિંહ વતી વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલ હાજર થયા હતા. તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે મનમોહન સિંહના મૃત્યુ પછી અપીલ ટેકનિકલી નિરર્થક બની ગઈ હશે, પરંતુ તેમની વિરુદ્ધ ટ્રાયલ કોર્ટની ટિપ્પણીઓ કાઢી નાખવી જોઈએ.

સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાનની અપીલ ટેકનિકલી નિરર્થક ગણી શકાય. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટ માટે એ તપાસ કરવી જરૂરી હતી કે નીચલી કોર્ટનો નિર્ણય કાયદેસર રીતે માન્ય છે કે નહીં. તેથી, તેણે બંને સીબીઆઈ ક્લોઝર રિપોર્ટનો અભ્યાસ કર્યો.

સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?

સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે તેનું માનવું છે કે સીબીઆઈના ક્લોઝર રિપોર્ટને નકારી કાઢતી વખતે નીચલી કોર્ટના ન્યાયાધીશ સ્થાપિત કાનૂની સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ ગયા હતા. તેણે જણાવ્યું હતું કે ક્લોઝર રિપોર્ટને નકારી કાઢવા અને તેમને સમન્સ પાઠવવા માટે તેની પાસે કોઈ મજબૂત કારણ નથી.